Zadzwoń do nas lub skorzystaj z opcji zapisu online
Bieganie maratonu to dla wielu osób spełnienie sportowego marzenia. 42 kilometry i 195 metrów symbolizują wytrzymałość, konsekwencję i ogromną determinację. Wokół biegania narosło jednak wiele mitów – szczególnie dotyczących zdrowia stawów i kręgosłupa.
Czy maraton niszczy kolana? Czy bieganie długodystansowe prowadzi do zwyrodnień? A może wręcz przeciwnie – wspiera zdrowie układu ruchu?
Sprawdźmy, jak naprawdę wygląda bilans zysków i strat biegania maratonów z perspektywy fizjoterapii.
Maraton a kolana – czy bieganie niszczy stawy?
To jedno z najczęściej wyszukiwanych pytań:
👉 „Czy bieganie niszczy kolana?”
Badania pokazują, że rekreacyjne bieganie nie zwiększa ryzyka choroby zwyrodnieniowej stawów, a w niektórych przypadkach może nawet działać ochronnie. Problem pojawia się wtedy, gdy:
- objętość treningowa rośnie zbyt szybko,
- technika biegu jest nieprawidłowa,
- brakuje regeneracji,
- występują wcześniejsze urazy.
📌 Sam maraton nie niszczy kolan. To przeciążenia i brak przygotowania są problemem.
Korzyści biegania maratonów dla układu ruchu
Wzmacnianie kości
Regularne obciążenia mechaniczne:
- zwiększają gęstość mineralną kości,
- zmniejszają ryzyko osteoporozy,
- poprawiają adaptację tkanki kostnej.
Poprawa wytrzymałości mięśniowej
Bieganie:
- wzmacnia mięśnie nóg,
- poprawia stabilizację miednicy,
- wspiera kontrolę postawy.
Lepsza kontrola masy ciała
Mniejsza masa ciała to:
- mniejsze obciążenie stawów,
- niższe ryzyko przeciążeń kolan i bioder.
Korzyści metaboliczne i ogólnoustrojowe
Maratończycy często:
- mają lepszą wydolność,
- niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych,
- lepszą kontrolę glikemii.
Potencjalne zagrożenia dla układu ruchu
Choć bieganie ma wiele zalet, trening maratoński wiąże się z dużą objętością i powtarzalnością ruchu. To zwiększa ryzyko:
Urazów przeciążeniowych
Najczęstsze to:
- zespół pasma biodrowo-piszczelowego,
- kolano biegacza,
- tendinopatia Achillesa,
- zapalenie rozcięgna podeszwowego,
- przeciążenia biodra.
Złamań zmęczeniowych
Występują przy:
- zbyt szybkim zwiększaniu kilometrów,
- niedoborach żywieniowych,
- braku regeneracji.
Przewlekłych bóli pleców
Często wynikają z:
- słabej stabilizacji core,
- braku mobilności bioder,
- nieprawidłowej techniki biegu.
Co decyduje o tym, czy maraton będzie zdrowy?
Przygotowanie motoryczne
Bieganie to nie tylko bieganie. Kluczowe są:
- stabilizacja core,
- silne pośladki,
- mobilność bioder,
- kontrola kolana w osi.
Progresja objętości
Nagłe zwiększenie kilometrażu to najczęstsza przyczyna kontuzji.
Regeneracja
Maraton to:
- sen,
- odpowiednie żywienie,
- dni lżejsze,
- odnowa biologiczna.
Technika biegu
Nie chodzi o „idealny styl”, lecz o:
- ekonomię ruchu,
- kontrolę miednicy,
- stabilność kolana,
- brak nadmiernych kompensacji.
Rola fizjoterapii w przygotowaniu do maratonu
Fizjoterapia sportowa może:
✅ ocenić biomechanikę biegu
✅ wykryć słabe ogniwa
✅ zaplanować profilaktykę urazów
✅ monitorować przeciążenia
✅ pomóc w powrocie do treningów po bólu
Wielu biegaczy zgłasza się dopiero wtedy, gdy ból uniemożliwia start. Tymczasem konsultacja przedcyklowa często zapobiega problemom.
Czy każdy powinien biegać maratony?
Nie ma jednej odpowiedzi. Warto rozważyć:
- wiek i historię urazów,
- masę ciała,
- poziom wytrenowania,
- dostępność czasu na regenerację,
- indywidualne cele.
Dla niektórych maraton będzie idealnym wyzwaniem. Dla innych – lepszym wyborem może być półmaraton lub biegi krótsze.
Bilans zysków i strat – podsumowanie
Maraton nie jest wrogiem układu ruchu.
Może być zarówno źródłem ogromnych korzyści zdrowotnych, jak i przyczyną przeciążeń – wszystko zależy od przygotowania.
Zyski:
- lepsza wydolność,
- wzmocnienie kości i mięśni,
- kontrola masy ciała,
- poprawa zdrowia ogólnego.
Straty (przy błędach):
- przeciążenia ścięgien,
- bóle kolan i bioder,
- złamania zmęczeniowe,
- przewlekłe bóle pleców.
📌 Kluczem jest rozsądny plan, stopniowy progres i regularna kontrola fizjoterapeutyczna.
